(265) પેલાના રૌદ્ર સ્વરૂપે! (હાસ્યકાવ્ય)

(અછાંદસ)

અને એણે શરૂ કર્યું,

સુસંસ્કૃત ગાલીપ્રદાન!

કંઈક આવા શબ્દોમાં:

“આપને મારાથી એમ તો શી રીતે કહી શકાય

કે આપ મૂર્ખ શિરોમણી છો!” (1)

તો વળી આમ પણ કહ્યું,

“બીજાઓ ભલેને આપને સંબોધતા હોય,

બુધ્ધુના બેલ અને અક્કલના ઓથમીર તરીકે!

પણ હું તેમના જેવો નથી.

આમ છતાંય આપ મને તેમના જેવો માનવા ઈચ્છો,

તો હું આપને રોકી તો કેવી રીતે શકું!” (2)

પેલા બિચારાને સમજ ન પડે આવા ભારેખમ શબ્દોમાં,

વળી, આમ બોલીને તો તેણે હદ કરી નાખી,

“મારી પત્નીના પિતાતુલ્ય સમા આપ મને હજુ ઓળખતા નથી લાગતા!” (3)

આમાં તો વળી સમજાય એવું જ બોલી ગયો તે કે

“આપને હું 420 નથી કહેતો, એ તો ભારતના ફોજદારી ધારામાં એ નંબરની કલમ છે!” (4)

આમ છતાંય તે તો બાઘાની જેમ સાંભળતો જ રહ્યો.

લોકો એકત્ર થઈ જૂએ તમાશો,

વળી કેટલાક ધારદાર બુદ્ધિના સ્વામી તો

ધારી જ બેઠા હતા કે

થાશે કંઈક નવાજૂની આજ તો! (5)

પેલાએ તો સુગર કોટેડ શબ્દોમાં વળી કહ્યું,

“હું કંઈ આપના પરમ પૂજ્ય પિતાશ્રીનો સેવક નથી!” (6)

કાં તો નિર્લેપ ભાવે અને કાં તો કંઈ સમજાતું નહિ હોય,

જે હોય તે પણ તે બિચારો સાંભળતો જ રહ્યો,

અને પેલાને શૂર ચઢતું જ રહ્યું, (7)

અને સ્ફોટક શબ્દોમાં આમ પણ બોલી ગયો,

“મારી પત્નીને ચાર ભાઈઓ હોઈ આપને પાંચમા તરીકે તો કઈ રીતે પ્રસ્થાપી શકું?” (8)

પણ, બધાના આશ્ચર્ય વચ્ચે તે ખામોશ જ રહ્યો,

જાણે કે જીભ લકવાગ્રસ્ત ન થઈ હોય!

હજુ પેલો તો ઠંડા કલેજે બક્યે જતો હતો,

કદાચ એવા બદઈરાદે કે ગમે તે રીતે પેલાને ગુસ્સે કરવો! (9)

આ વેળાએ તો સમજાય એવા સરળ શબ્દોમાં તે બોલી ગયો,

“ગાંધી બાપુએ ઊંચનીચના ભેદભાવ

મિટાવી દીધા હોઈ આપને મારાથી નીચ તો શીદને કહેવાય!” (10)

પણ, કોઈ અસર નહિ!

શું તે બધિર તો નહિ હોય!

ના, એમ તો નહિ જ હોય, નહિ તો પેલો આટલું બધું બોલે ખરો! (11)

આ વખતે તો પેલાના પુરુષત્વની કસોટી કરતો હોય તેમ બોલ્યો,

“આપ આપની પત્નીના સારા વર એટલે કે સુવર છો એ બરાબર;

પણ એમ કંઈ લાગણીના આવેશમાં આવી જઈને,

‘વ’ ઉપર ભાર દઈને, તો આપને ન જ બોલાવી શકાય ને!” (12)

પણ, આ શું? કોઈ જ અસર નહિ!

હવે તો ઝગડો કરવાના ઈરાદે

તેણે પેલાને નાનકડું સંભાષણ ઠોકી દીધું! (13)

“હું આપને આપની બત્રીસી તોડી નાખવાની ધમકી એટલા માટે નથી આપતો,

કેમ કે હું ગમે તેટલા બળથી મુક્કો મારું તોયે,

એકાદ બે દાંત તો રહી જવાના;

વળી દરેકને બત્રીસ દાંત ન પણ હોય,

કોઈને અઠ્ઠાવીસ કે ત્રીસ પણ હોઈ શકે!

મારું આખરી સંભવિત કારણ એ પણ છે કે

મારી બત્રીસી તોડી નાખવાની ધમકીના શબ્દો પૂરા થવા પહેલાં,

તમે કદાચ ચોકઠાને હાથમાં લઈ લો તો!” (14)

શ્રોતાજન સૌ હસી પડ્યા!

પણ, આ શું?

પેલો તો વીજગતિએ ધસી ગયો પેલા ભણી,

અને, એક જ મુક્કાના પ્રહારે,

પેલાના દાંત પડ્યા તો નહિ,

પણ મૂળમાંથી હાલી ગયા તો જરૂર હશે! (15)

પેલાના મુખમાંથી લોહી દદડતું,

જાણે કે લોહીની ઊલટીઓ ન થતી હોય!

ટોળું ટપોટપ વિખરાયું,

પેલાના રૌદ્ર સ્વરૂપે! (16)

-વલીભાઈ મુસા

Proposed E-Book “વિલિયમાનાં હાસ્યકાવ્યો”