RSS

Monthly Archives: May 2007

Struggle (સંઘર્ષ)

Click here to read Preamble in Gujarati

A short story, based on the life of Charles Lamb (1775-1834), an English essayist and best known for his work ‘Dream Children’, was written in Gujarati by me under the title “Sangharsh” (unpublished). I got the base content readily from a college magazine “Manikyam” in which my short story – “Paritoshik” was also published when I was a post graduation student. In English section, the life sketch of Charles Lamb was written by Dhirendra Bhavsar, a T.Y.B.A. student then. After 30 years, when I was referring my treasure of old collections, I noticed the above article. Here, I thank him very much for using his work. The imaginary characters of Lucy and Samuel were added and an appealing story was created, in the opinion of my friends and some critics.

Further, I would like to link the theme of this story to my previous blog “Relationship”. Here, you can witness the true love of a brother for his sister. How he sacrificed and how he struggled for his mission throughout his life. Let us go further to the article below:

સંઘર્ષ

મેરીએ મેન્ટલ હોમના સ્પેશ્યલ વૉર્ડમાં સવારના નવના સુમારે છેલ્લો શ્વાસ કાં તો લીધો અથવા છોડ્યો અને તેના હૃદયનો ધબકાર થંભી ગયો. મને રડવાની ઉતાવળ ન હતી. હજુ મારે તેની બેરિયલ સર્વિસ પૂરી થવાની રાહ જોવાની હતી. વળી તેર વર્ષ પહેલાં મૃત્યુ પામેલા ચાર્લ્સનો આત્મા મેરીની આસપાસ અહર્નિશ ઘુમરાયા કરતો હોય તેવો આભાસ મને થયા કરતો હતો. જો હું ઢીલી પડી જાઉં તો તે આત્મા કેટલો વ્યથિત થાય તેનું મને ભાન હતું.

મેરી છેલ્લા ચાર દિવસથી કૉમામાં હતી અને તેના જીવન ઉપર ફુલસ્ટૉપ મુકાઈ ગયું તે વેળા તેની પથારી પાસે હું અને કદાચ ચાર્લ્સનો આત્મા હાજર હતાં. આમ તો મેરીની તબિયતની જાણકારી મેળવવા ચાર્લ્સનું મિત્રવૃંદ, તેની સાહિત્યકૃતિઓના પ્રેમીઓ અને સગાંસંબંધીઓનો રોજ મેળો જામતો. છેલ્લી ત્રણ રાત્રિના સતત ઉજાગરાના કારણે મેં જહોનને ઘેર મોકલી દીધો હતો. તે માંડ ઘરે પહોંચ્યો પણ નહિ હોય અને અહીં મેરીના જીવનનાટક ઉપર છેલ્લો પડદો પડી ગયો હતો.

રવિવારનો દિવસ હોઈ હવે મુલાકાતીઓનો પ્રવાહ શરૂ થઈ જવાની તૈયારી હતી. હું પ્રથમ મુલાકાતીની રાહ જોઈ રહી હતી. સદભાગ્યે, ચાર્લ્સના અવસાન પછીનો મારો સુખદુ:ખનો સાથી-મિત્ર સેમ્યુઅલ આવી પહોંચ્યો. સેમ્યુઅલ ઇન્ડીઅન હતો અને ઇસ્ટ ઇન્ડીઆ કંપનીની લંડનસ્થિત ઑફિસમાં ચાર્લ્સ અને મારી સાથે કામ કરતો હતો. વૉર્ડમાં પ્રવેશતાં જ પરિસ્થિતિને પામી જતો સેમ્યુઅલ તેની બંને હથેળીઓમાં મારા હાથને દબાવતાં આશ્વાસનપૂર્ણ સ્વરે આટલું જ બોલી શક્યો, ‘લ્યુસી, તેર વર્ષે આખરે બંને ભાઈબહેનના આત્મા એક થયા ખરા !’

મેં સેમ્યુઅલને કોઈ પ્રતિભાવ ન આપતાં માત્ર સાહજિક સૂચનાઓ આપવા માંડ્યું, ‘સેમ્યુઅલ, આપણે થોડી ઉતાવળ કરવી પડશે. બે આત્માઓનું મિલન તો થયું, પણ તેમના દેહને જલ્દી ભેગા કરવા પડશે. ચાર્લ્સની વસિયત છે કે મેરીને તેની જ કબરમાં દફનાવવામાં આવે ! આપણે કામગીરી વહેંચી લઈએ. તું મુલાકાતીઓને મેરીનાં અંતિમ દર્શન કરવા દઈ ડિસ્ચાર્જની કાર્યવાહી સંભાળી લે. હું ઘરેથી જહોનને લઈને ચર્ચયાર્ડ પહોંચું છું.’

ચાર્લ્સની કબર ખોદવાનું કામ ચાલી રહ્યું હતું. જહોન અને હું થોડે દૂર લોન ઉપર બેઠાં. જહોન રડવા માંડ્યો. મારે તેને ટપારવો પડ્યો, ‘જો તારે રડવું જ હોય તો ઘરભેગો થઈ જા. અહીંનું હું સંભાળી લઈશ.’ જહોન ચૂપ થઈ ગયો. હું ભૂતકાળ તરફ સરી પડતાં ચાર્લ્સના જીવનભરના એક જ મિશન માટેના સંઘર્ષને યાદ કરવા માંડી.

ચાર્લ્સનું મિશન હતું, મેરીની સારસંભાળ. તે બિચારી વારસાગત અને જન્મગત માનસિક રોગની દર્દી હતી. કુટુંબમાં – પિતા જહોન લેમ્બ, માતા ઈલિઝાબેથ, મોટોભાઈ જહોન, પછી મેરી અને સૌથી નાનો પોતે – એમ પાંચ જણ હતાં; સાથે ગરીબી પણ હતી ! લંડનના ક્રાઉન ઑફિસ લેનના એક દેવળમાં ચાર્લ્સના પિતા સૉલ્ટ નામે પાદરીના અંગત સેવક તરીકે મામુલી પગારે નોકરી કરતા હતા. ભલા પાદરીની મહેરબાનીથી કુટુંબનાં સભ્યો પેટભર ખાઈ શકતાં, તનને ઢાંકી શકતાં અને સ્ટાફ ક્વાર્ટરમાં રહી શકતાં. ક્રાઈસ્ટ હૉસ્પિટલ સંલગ્ન ચેરિટી સ્કૂલમાં માત્ર સાત જ વર્ષના પ્રાથમિક શિક્ષણ બાદ ચૌદ વર્ષની વયે ચાર્લ્સ પ્રથમ ત્રણ વર્ષ સાઉથ સી હાઉસ અને પછી ઇસ્ટ ઇન્ડીઆ કંપનીમાં વાર્ષિક ૧૩૦ પાઉંડના પગારે નોકરીએ લાગ્યો હતો. ટૂંકો પગાર, પાંચ જણનું કુટુંબ અને એમાંય મેરીનો ઉન્માદ વધી જતાં તેને મહિના પંદર દિવસ માટે મનોચિકિત્સાલયમાં દાખલ કરીને તેની સારવાર કરાવવાની. ‘ચાર્લ્સ’ નામનો પર્યાયવાચક શબ્દ ‘સંઘર્ષ’ એમ કહેવું હોય તો કહી શકાય, તેવો તો તેનો જીવનસંઘર્ષ હતો.

જહોને મારા ખભે હાથ અડકાડીને મને વિચારતંદ્રામાંથી જગાડી. ચર્ચયાર્ડના સર્વિસરૂમ તરફ હાથનો ઈશારો કરતો જહોન વૉકીંગ સ્ટીકના સહારે તે તરફ ગયો. પોણી સદી વટાવી ચૂકેલો જહોન ઘરડો થઈ ચૂક્યો હતો. તેનું કુટુંબ માન્ચેસ્ટર રહેતું હતું. ચાર્લ્સના અવસાન પછી તે મેરી સાથે લંડનમાં જ રહેતો હતો. હું રાત્રે સૂવા પૂરતી મારા ઘરે જતી હતી. જહોન સુખી હતો. ચાર્લ્સનું વાવેલું લણતો હતો. ચાર્લ્સનાં પુસ્તકોની રૉયલ્ટીની આવક બેસુમાર હતી.

પણ…પણ, બિચારા ચાર્લ્સનું પૂર્વજીવન કેવું વિટંબણાપૂર્ણ હતું ! ફરી સ્મૃતિનો તંતુ સંધાવા માંડ્યો. તેના ૨૧મા વર્ષે તેણે દયાળુ ફાધર સૉલ્ટની છત્રછાયા ગુમાવી હતી. જહોન મેરીના દુ:ખ સાથેના સંઘર્ષમાં નિર્બળ પુરવાર થતાં ચાર્લ્સે તેને કુટુંબથી જુદો રહેવા દીધો હતો. બંને ભાઈઓ વચ્ચે મેરીના પ્રશ્ને મતભેદ ઊભો થયો હતો. જહોન ઇચ્છતો કે મેરીને કાયમ માટે તે જીવે ત્યાં સુધી કોઈ ચેરિટેબલ મેન્ટલ હોમમાં રાખવી, જ્યારે ચાર્લ્સનું મંતવ્ય હતું કે મેરીની બીમારી વધી જાય તેટલા સમય પૂરતી તે વ્યવસ્થા વિચારી શકાય; અને તે પણ ચેરિટી હેઠળ તો હરગિજ નહિ. ચાર્લ્સના દિલમાં જહોન પ્રત્યે કોઈ કડવાશ ન હતી, ઉલટાની તેને તેના ઉપર દયા આવતી હતી. દુ:ખો સામે લડવાનું કામ તેનું નથી, પોતે એકલો જ પૂરતો છે; તેમ તે દૃઢપણે માનતો હતો. પછી તો જહોન માન્ચેસ્ટરની વિવિંગ મિલમાં નોકરી મળતાં ત્યાં ચાલ્યો ગયો. ત્યાં પરણ્યો, ત્યાં જ સ્થિર થયો.

અહીં ફાધર સૉલ્ટના મૃત્યુના થોડાક જ મહિનાઓ બાદ ચાર્લ્સના જીવનમાં અન્યની દૃષ્ટિએ ગોઝારી, પણ ચાર્લ્સ માટે પડકારરૂપ છતાં સહજ એક દુ:ખદ ઘટના બની.

તે દિવસે હું ચાર્લ્સની કેબિનમાં કેટલાક કાગળો ઉપર સહીઓ કરાવવા દાખલ થઈ. હવે ચાર્લ્સ અમારો સિનીયર હતો. ઇઝી ચેરને ઝુલાવતો ચાર્લ્સ આંખો બંધ કરીને બેઠેલો હતો. તેના ચહેરા ઉપર વ્યગ્રતા દેખાતી હતી. મેં પૂછ્યું, ‘ચાર્લ્સ, તારી તબિયત તો બરાબર છે ને !’

તેણે બંધ આંખે જ પ્રત્યુત્તર વાળ્યો, ‘લ્યુસી, મને કોઈ ટેલિપથી થતી હોય તેમ લાગે છે. પિતા જહોનના ત્યાં ગયા છે, ઘરે કંઈક અશુભ બન્યું હોય અથવા બનશે એમ લાગ્યા કરે છે. છેલ્લા અઠવાડિયાથી મેરી એકદમ શાંત છે. જેમ સમુદ્રનાં જળ કોઈકવાર ઉપરથી શાંત હોય પણ ઊંડાણમાં ધસમસતા પ્રવાહો વહેતા હોય, તેમ મને લાગ્યા કરે છે કે મેરીના હૃદયના પેટાળમાં કદાચ ઉન્માદનો દરિયો ઘૂઘવતો હોય !’

‘ચાર્લ્સ, તારો મેરી પ્રત્યેનો પ્રેમ એવો દિવ્ય છે કે તારી ટેલિપથી સાચી જ હશે. ચાલ, રજા મૂકીને ભાગીએ !’ મેં બેબાકળી બનીને તેના બંને ખભા હચમચાવીને તેને ખુરશીમાંથી બેઠો કર્યો.

ચાર્લ્સના ઘરમાં દાખલ થતાં જ એ દૃશ્ય હોઈને હું તો છળી ઊઠી. મારા પગ નીચેથી ધરતી ખસતી લાગી, પણ ચાર્લ્સે તો સ્થિતપ્રજ્ઞતા જ દાખવી. ફર્શ ઉપર લોહીથી તરબતર ઈલિઝાબેથની લાશ પડેલી હતી. મેરીની આંખો બિહામણી લાગતી હતી. તેના ધ્રૂજતા હાથમાં લોહીવાળી છરી હતી, જેને તે પોતાનાં કપડાં વડે લૂછી રહી હતી.

મેં ચાર્લ્સ સામે જોયું તો તેનો ચહેરો સ્વસ્થ હતો. ખરે જ, ચાર્લ્સ જુદી જ માટીનો માનવી હતો ! મારા આશ્ચર્ય વચ્ચે તેણે મેરીને પોતાની છાતી સરસી દબાવી દીધી. તેના કપાળ ઉપર ચૂંબન કરીને હળવેથી તેને અંદરના ઓરડામાં લઈ ગયો. હું પણ અંદર ગઈ.

મેરી ચોધાર આંસુએ રડી પડતાં કદાચ જિંદગીમાં પહેલીવાર એકીશ્વાસે આટલું લાંબુ બોલી, ‘છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી એલિ મને મહેણાં મારીને તંગ કરતી હતી કે, ‘આવી તું ક્યાં સુધી રહીશ !’. પરંતુ આજે તો તેણે હદ વટાવીને કહ્યું કે, ‘મારા પછી તારું કોણ થશે ?’ બસ મને ગુસ્સો ચઢ્યો કે તેના કરતાં અનેકગણી વધારે તો તું જ મને ચાહે છે. ભાઈ, મારા ખાતર તેં લ્યુસીને પત્ની બનાવી નથી ! જહોનના ચાલ્યા ગયા પછી મારી સંભાળ તો તું જ લે છે ! એને કયો અધિકાર કે તારા કરતાં પોતાનું મહત્ત્વ વધારે બતાવે ! બસ, પછી તો મને એમ થયું કે તેને હાલ જ બતાવી દઉં કે, ‘લે, તારા વગર ચાલે છે કે નહિ !’ અને ભાઈ, મેં તેને પતાવી દીધી ! આમ કહીને તે ચાર્લ્સ પાસેથી દોડી આવીને મને બાઝી પડી હતી.

એલિના કારમા મૃત્યુની દુર્ઘટનાએ ચાર્લ્સની સહનશીલતાને મોટી તાકાત આપી. મેરીની નિ:સહાયતા પ્રત્યે તેના દિલમાં તીવ્ર અનુકંપા જાગી હતી. તે મેરીને વધુ ચાહવા લાગ્યો હતો. તેની વધુ ને વધુ દરકાર લેવા માંડ્યો હતો. મર્યાદિત આવક છતાં મેરીને ખુશ રાખવા તેને થિયેટરે લઈ જતો, શહેર બહાર દૂરદૂર ગ્રામ્ય પ્રદેશોમાં ફરવા લઈ જતો, દુર્લભ એવાં સેકન્ડ હેન્ડ પુસ્તકો અને ચિત્રો અપાવતો. ચાર્લ્સ મેરીને ભણાવતો, તેને ખુશ રાખવા રમૂજી વાર્તાઓ કહીને તેને હસાવતો, તેની પાસે વાર્તાઓ કહેવડાવીને હસી લેતો, પોતાનાં સાહિત્યસર્જનોને તે સમજી શકે તેવી શૈલીમાં વાંચી સંભળાવતો. પરિણામ એ આવવા માંડ્યું કે તેને મહિને બે મહિને મેન્ટલ હોમ લઈ જવી પડતી, તેના બદલે સમયગાળો લંબાઈને ચાર છ મહિનાનો થવા માંડ્યો હતો.

આમ છતાંય જહોન, પિતા અને મિત્રો હજુય ચાર્લ્સને સલાહ આપતા કે મેરીને કાયમ માટે મેન્ટલ હોમમાં દાખલ કરી દઈને તે હળવો થઈ જાય, જીવનમાં સ્થિર થઈ જાય. ચાર્લ્સ ઠંડા કલેજે પ્રત્યુત્તર વાળતો, ‘એ લોકો સારવાર આપશે, સુવિધાઓ પૂરી પાડશે, દયા બતાવશે; પણ પ્રેમ તો નહિ જ આપી શકે ને !’

માતાના કરૂણ મૃત્યુ પછી ત્રણ વર્ષ બાદ પિતાનું અવસાન થયું. ચાર્લ્સ મેરીનો વાલી, સહાયક અને પરિચારક બની ગયો. તેણે ભાગ્યે ફેંકેલો એક મોટો પડકાર ઝીલી લીધો હતો. ૨૧ વર્ષની ભરજુવાનીએ ચાર્લ્સે મેરીને ખાતર અવિવાહિત રહેવાનો દૃઢ નિર્ધાર કરી લીધો હતો. ચાર્લ્સના સહવાસમાં હું આવી ત્યારથી પ્રથમ મિત્ર, પછી પ્રેયસી અને છેલ્લે પ્રેયસી અને મિત્ર જ બની રહી. મેં પણ અવિવાહિત રહેવાના નિર્ણય સાથે પિતાનું ઘર છોડીને ત્રીજું ઘર વસાવ્યું હતું. હું નોકરીના કારણે આત્મનિર્ભર હતી. ચાર્લ્સના મિશનમાં હું પણ જોડાઈ હતી. અમે એકબીજાંને અનહદ ચાહતાં, પરસ્પર મદદરૂપ થતાં, સુખદુ:ખને વહેંચતાં આત્માના લગ્નથી એકબીજાનાં થઈ ચૂક્યાં હતાં.

ચાર્લ્સ હવે લેખનપ્રવૃત્તિ અને પત્રકારત્વ તરફ વળ્યો હતો. ’ડ્રીમ ચિલ્ડરન’ જેવી અનેક કૃતિઓથી તે સાહિત્યજગતમાં જાણીતો થયો હતો. વિશાળ વાચક સમુદાયના હૃદયમાં ચાર્લ્સે પોતાનું સ્થાન જમાવી દીધું હતું. સઘળા સાહિત્યપ્રકારોમાં તેની પ્રતિભા આકાશને આંબવા માંડી હતી. સંતાનવિહીન હોવા છતાં તેણે ‘ડ્રીમ ચિલ્ડરન’માં કાલ્પનિક બાળકોની અદભુત દુનિયા ખડી કરી હતી. તેનો આર્થિક સ્થિતિનો ગ્રાફ સીધો ઊંચો જઈ રહ્યો હતો. કૉલરિજ, જ્યોર્જ સેમ્પસન, એ.સી.વૉર્ડ, ડી ક્વિન્સી જેવા સાહિત્યકારોની હરોળમાં પહોંચી ચૂકેલો ચાર્લ્સ એ તમામનો અંગત મિત્ર બની ગયો હતો; પણ ચાર્લ્સ મને કહેતો કે, ‘મારી શ્રેષ્ઠ મિત્રતો માત્ર તું જ છે, લ્યુસી !’

કૉલરિજે ચાર્લ્સને સંબોધતા એક પત્રમાં સલાહ આપી હતી કે અમે બંને વિના વિલંબે એક થઈ જઈએ, પણ ચાર્લ્સે પ્રત્યુત્તરમાં જણાવ્યું હતું કે. ‘મેરીની હયાતી સુધી અમે મિત્રો જ રહીશું, કેમ કે હું મેરીના ભાગ્ય સાથે પરણી ચૂક્યો છું. મેરી જ માત્ર રહી શકે તેવા મારા નાનકડા હૃદયમાં હું લ્યુસીને કેવી રીતે સમાવી શકું ! મારા અખંડ પ્રેમનો એક માત્ર અધિકાર ફક્ત મેરીનો જ છે. અમારાં ભાગ્ય હશે અને મેરી મારું હૃદય ખાલી કરશે તો તેમાં વગર નિમંત્રણે પેસી જઈને કબજો જમાવી દેવાનો લ્યુસીને પૂર્ણ અધિકાર છે. મારા મિશનમાં હું એકલો નથી, લ્યુસીનો મને હરહંમેશ સાથ અને હૂંફ મળ્યા કર્યાં છે. આને હું મારું સદભાગ્ય ગણું છું.કદાચ ને મેરી પહેલાં મારો જીવનદીપ બુઝાઈ જાય, તો મેરીની મારાથી પણ અધિક કાળજી લઈ શકે તેવા અનુગામીની ભેટ ઈશ્વરે મને લ્યુસીના રૂપમાં પહેલેથી જ આપી દીધી છે.’

મારા માટેનો આટલો ઊંચો અભિપ્રાય અને મારા પ્રત્યેનો ચાર્લ્સનો ઉમદા વિશ્વાસ મારા માટે પ્રાણવાયુ બની રહ્યાં. મેરી ચાર્લ્સની બહેન હતી,એલિ તેની માતા હતી અને હું તેની માત્ર પ્રેયસી જ નહિ – પૂજારણ હતી. અમારાં લગ્ન થયાં હોત અને મારી કૂખે પુત્રી જન્મી હોત, તો તે ચાર્લ્સ માટે તેના જીવનની ચોથી સ્ત્રી થાત અને તેનું નામ મેરી જ હોત; એમ ચાર્લ્સ ઘણીવાર કહેતો.

પરંતુ ચાર્લ્સના સાહિત્યજીવનનો પ્રાણવાયુ તો મેરી જ હતી. તેના પ્રત્યેનો દિવ્ય પ્રેમ તેના સાહિત્યમાં છવાઈ ગયો. વૉર્ડે પોતાના એક વિવેચનલેખમાં લખ્યું હતું કે, ‘ચાર્લ્સના જીવનમાંથી મેરીને ઊઠાવી લો, તો પછી તેના સાહિત્યસર્જનમાં કશું જ બાકી રહેશે નહિ; બધું ખાલીખાલી જ લાગ્યા કરશે !’ મેરીને ખાતર ચાર્લ્સે કવિતા છોડી દીધી હતી, કેમ કે તેનાં કાવ્યોમાં તેના જીવનની વાસ્તવિક કરૂણતા આવી જતી. ચાર્લ્સને એ માન્ય ન હતું કે એવી કોઈ બાબત ઉદ્દીપન બની જાય, જેનાથી મેરી માટે ભુલાયેલી વેદના તાજી થઈ જાય ! પોતાના વિશાળ સાહિત્યસર્જનમાં તેણે મિત્રો, અન્ય સ્નેહીઓ અને પોતાના વિષે ઘણુંબધું લખ્યું હોવા છતાં તે માતા વિષે તો કબરની જેમ મૂક જ રહ્યો હતો; ક્યાંય તેનો અછડતો ઉલ્લેખ પણ જોવા મળતો ન હતો. તેની આ કાળજી મેરીને ખાતર હતી, જેનાથી તેના દિલમાં માતાના ખૂનનો અપરાધભાવ ફરી જાગી ન ઊઠે !

વિધિની વક્ર્તા ગણો કે પછી તેની કૃપા, પણ એ દિવસોમાં મેરીનો ઉન્માદ વધી ગયો હતો. હાથમાં હાથ લઈને ચાર્લ્સે મેરીને એસાઈલમમાં દાખલ કરી દીધી હતી. તે નાતાલનો દિવસ હતો. ત્રીજા જ દિવસે પથરાળ રસ્તા ઉપર ગબડી જવાથી બ્રેઈન હેમરેજ થતાં તત્કાળ અને તત્સ્થાને ચાર્લ્સનો જીવનસંઘર્ષ પૂર્ણ થઈ ચૂક્યો હતો. ચાર્લ્સ ૫૯ વર્ષ જીવન જીવ્યો એમ કહેવા કરતાં મેરી જીવ્યો એમ કહેવું વધારે ઉચિત હતું ! પાંચ જ અઠવાડિયાં પહેલાં મૃત્યુ પામેલા પોતાના દિલોજાન મિત્ર કૉલરિજની પાછળપાછળ ચાર્લ્સ ચાલી નીકળ્યો હતો. ચાર્લ્સનું અકસ્માતથી મોત અને મેરીની ઉન્માદાવસ્થા એકબીજા માટે અને પોતપોતાના માટે આશીર્વાદરૂપ પુરવાર થયાં હતાં.

આજે મેરીને દફનાવવા માટે ચાર્લ્સની કબર ખોદવામાં આવી રહી છે. થોડીવાર પછી ચાર્લ્સના કૉફિન ઉપર મેરીનું કૉફિન ઊતારવામાં આવશે. ન્યાયના દિવસ સુધી ચાર્લ્સે મેરીનો ભાર ઊંચકી રાખવાનો છે. ચાર્લ્સનું કૉફિન સડી ગયું હશે, તો મેરીના ભારથી તે કદાચ તૂટી પડશે; પણ ચાર્લ્સની પોલાદી છાતીનું હાડપિંજર એ ભારને મચક નહિ આપે !

– વલીભાઈ મુસા

(ચાર્લ્સ લેમ્બના જીવન ઉપર આધારિત અને ધીરેન્દ્ર ભાવસાર નામના કોઈક અજાણ્યા ઈસમના કોલેજ મેગેઝિનમાંના લેખમાંની ઉપયોગમાં લેવાયેલી કેટલીક વિગતો બદલ ઋણસ્વીકારસહ)

(તા.૨૬-૧૧-૧૯૯૯)

 

 

 

Tags: , , , , , , ,

The Divorce – Legal but Undesirable

Click here to read in Gujarati
Relatives have been gifted by the God by our birth in a certain family to His wish whether they suit us or not. But, we must thank Him in cases of our friends for whom we have at least a chance of choice. Wife is also like a friend and one has the opportunity for selection – preference – liking – loving, whatever you may call it. This openness is allowed for both love marriages and arranged marriages. There is not any kind of compulsion for friendship or marriage. The friend and wife are the new-comers in our life after our birth. The rest relatives are inherited and we have to accept them as they are or may be. Wife is a life partner and a partner of our ‘self’ also, and that is why there is a word ‘better half’ for wife in English.

Thus, a wise man is always conscious while choosing the wife and his first selection results as first and final. It is not possible for anybody all the times that he can observe every aspect of her quality or character like an article we purchase from a shop-keeper. Minor missing qualities can be shaped or compromised.

To change a wife like a neck-tie or shoes after marriage is possible for those only who do not value the dignity of a woman. Mother, sister, wife and daughter are the forms of a woman in particular relationships. Generally, it is observed that ‘wife’ is always criticized and the rest are accepted or tolerated. ‘Wife’ is considered as an imported commodity into our family, but the others are favored or considered as our own. Such is a partial attitude towards ‘wife’ and in such circumstances, the marriage results in failure; and sometimes an unpleasant situation of divorce arises. Divorce is allowed by state and religious laws in sensitive and justified cases, but it is disliked by the God. The Divorce, without justification, is a crime of society and the life time torture to the divorcee.

Marriage is like an animal drive cart or vehicle. Both husband and wife are harnessed to drive it with mutual understanding, co-operation and harmony for successful journey of life. But, we see all around the world in various communities that all marriages are not ideal ones all the times.

An interesting quotation in this regard narrates the outcome of marriage in this way : “ In few cases, marriage is a prize; in some cases, marriage is surprise; and in the most cases, marriage is disprize or punishment.” The words ‘few’, ‘some’ and ‘most’ are significant in this quotation. Now, it depends on us, in which category of word, we want to set our position.

Still, the topic of this blog continues with some questions; not for any answers, but to give a serious thought over. They are: Should all this not to be applicable to female also, particularly, when some western or western like people have granted equal rights to women? What about those poor fellows who become the victims of such disturbed family life with the weapon of divorce hit by the female? What about those compensations favored by laws to divorcees at the cost of dignity and self respect? What about those affected innocent children? What about their future and mental disturbances?

Just to make a peaceful society, the families will have to be peaceful. Just to decrease the family courts, the family counseling centers will have to be increased. Many countries of the world are worried for breakings of marriages and families. Day by day, the situation becomes the worst.  Good people want a change in the prevailing situation. But, who will tie the bell?

Read further, one more quotation of an unknown writer published in a Gujarati News paper and translated here for counseling to individuals as the remedy of being victorious over the cursed word – “divorce”:

“When I was 20 years old, I always used to say with the great zeal and force that I would change the entire world. But, gradually, it seemed to be difficult for me. Then I reached the age of 30 and changed my goal and minimized my territory from world to my country and the surrounding society. But alas! I couldn’t succeed. Today, I am on death bed and for the first time, I realize the eternal truth that, in fact, I had to change myself first since very beginning; and I could have seen the whole universe changed as I had wished.”

While winding up my blog post, I cannot restrict myself to give you one more and the last quotation regarding Love marriage. It is this: “Love marriage begins with attraction, passed through dejection and (perhaps) ends into separation.”

My good readers, wishing your married life meaningful, fruitful and helpful.

With regards,

Valibhai Musa
Dtd. :
26th May, 2007

Tip:
Some pre-medical tests of Thalasemia, Hepatitis B, HIV etc. are essential for the health care of the couple as well as future generation. Prevention is better than cure.

 

 
2 Comments

Posted by on May 27, 2007 in Article, લેખ, MB

 

Tags: , , , , , , , , , , ,

Dr. Musa, Physician will be missed

Click here to read in Gujarati 

While playing tennis on Thursday evening on 7th July, 1994; Dr. Musa was stricken and on the spot, he breathed his last. It was the shocking news to all his own and numerous own like. His passing away was like the Sunset at Noon as he was to complete his 41 years on 25th Instant.anmusa.jpg

The Times News of July 11, 1994 offered tributes to the Late Dr. Musa with coverage of the above titled Report as follows:

“The news of the death of Dr. Alimohmad Musa, a staff physician of Palmerton Hospital, spread rapidly through the area on Friday. Dr. Musa, only 41, died from a heart attack while playing tennis on Thursday.

To many people, Dr. Musa was more than merely a physician. Patients attest that when they went to see him, he treated them special. No matter how busy he got, he never rushed patients out of his office. He answered questions in simple language that his patients understood, he explained all procedures, and he was always sympathetic to the patients’ fears and concerns. When a patient died, Dr. Musa was one of the first people to personally phone and offer sympathy to the family. He displayed characteristics we so often associate with the old-time doctors; good traits which appear to be rapidly disappearing.

He joined the staff of Palmerton Hospital in 1985. Peter Kern, hospital administrator, stated Dr. Musa will be mourned by fellow doctors, hospital staff, and friends. Kern added, “The loss will be felt most by many patients who have come to know him as a kind, caring, and compassionate physician.”

Dr. Musa’s practice wasn’t confined to Palmerton Hospital. He had his own office along Delaware Avenue in Palmerton. He regularly visited the Mahoning Valley Nursing and Convalescent Center and cared for patients there. His mild-mannered disposition as well as his ability to show compassion and understanding to his patients was one of his most glaring mannerisms. In a society where people are always in rush, this wasn’t so with Dr. Musa. He was a family man. He loved his family and never hesitated to talk about his wife and children when patients asked about them.

Not only did Dr. Musa take good care of his patients, he took good care of himself. He was tall, slim, and seemingly the picture of health. But tragedy did strike. While Dr. Musa was engaging in physical activity, a heart attack stole his life and robbed his family and his patients of one of the most decent, caring individuals you would ever want to meet. It will be hard for Dr. Musa’s shoes to be filled.

The patients who were treated by Dr. Musa are fortunate that they at least got to know him for a while; that they were able to enjoy the positive qualities he always emitted. Indeed, Dr. Musa was a very special person; one who will be remembered for the kindness and care he showed to his patients, his friends, his family, and his co-workers.

He will be missed. “

Edward J. Miller, M.D., President of Palmerton Hospital, expressed his feelings towards the Late’s family in these words:

“While vacationing in Virginia on Thursday, July 7, as my family and I were drifting near sleep at 11:00, the phone in our hotel room rang and as I got up to answer the phone I knew that something was wrong and that no one would have called us if there hadn’t been a problem. The last thing I was expected to hear was the tragic news about our colleague, Dr. Musa. After, Joy and I shed many tears in disbelief, a sleepless night followed. For the eight years that I had known Dr. Musa I did respect him as a colleague and most certainly remember him as gentle giant.

Gentle in the sense that he was truly a gentleman and giant in that he embodied and encompassed an intelligent, caring, and giving physician. I reflected that night of the many long hours on call, the endless nights in the hospital with little thanks, thanks only known to that of a physician. Ali had the presence of mind in the time of crisis and compassion in the time of defeat. Tragically, when he was enjoying his new home, and when he talked constantly of his children; a strange and cruel fate, death came to him.”

Further, by quoting a verse, he added, “However, we must remember that our lives were touched by a sensitive man who by his memories leaves us with a bit of light of help lift the darkness that we all feel. Here among us he had flourished and among us as a beautiful, strong young man died. If in the comfort of years to go by we look back and remember the tragic death of a young physician we knew then we will diminish Dr. Musa’s brief existence to just that. Rather, we must keep Ali alive in our memories in the things that we do and remember his laughter, his smile, his favorite things, and who he was and by doing so Ali will stay young and alive for many years to come.”

Afterwards, on behalf of the Medical staff, Dr. Miller announced to raise Dr. Ali Musa Memorial Fund at the Hospital and to place a plaque (tablet of metal) in an appropriate location in his memories.

Lastly, with a heavy heart, I shall quote few words of the Late’s patients – Richard Seidof and Bob (his wife) – “I thought some day, he would be by my bed; but, unexpectantly, he had gone first. Taking my aspirin a day, it reminds me of Dr. Musa – a fine and wonderful gentleman that came from India to be a doctor, and that he was in his prime; but suddenly was taken from his beloved family, friends and patients.”

Summing up, Sympathy is greater than gold. Gold comes from the earth, but sympathy comes from heaven. Heaven is above the earth and that is why sympathy is greater than gold. ( From an English Poem).

Here, I put an end of the story of the Late Dr. Alimohmad Musa spread over three continuous blogs, with assurance of many more William’s Tales to share with in future on various subjects.

Valibhai Musa
Dtd. 23rd May, 2007

 
7 Comments

Posted by on May 27, 2007 in લેખ, Humanity, Life, MB, Report

 

Tags: , , , , ,

Not All Doctors Money Hungry

anmusa.jpg

Click here to read in Gujarati 

I had mentioned in my previous blog post – “All’s Well that Ends Well” about the above titled News Report. The said report was published in a leading News Paper “Early Times” when Dr. Alimohmad Musa was alive and his practice was flourishing to reap the rewards of many years of study.

Under the Title – “Where We live”, the Early Time’s Staff Reporter Mr. Ron Gower had expressed his views in his Column as follows:

“When President and Hillary Clinton began emphasizing health care reform, hundreds of things went through my mind regarding what should be done to keep health cost down. Needless to say, the high cost of medical services was among the topics I felt –and still feel– should be somehow brought under control.

There is no question many doctors charge too much for doing too little. Many people have mentioned how they spent time in a hospital, had a doctor poke his head in the door, ask how they felt, and then charged a hefty fee.

I once took a family member to a specialist in Allentown. We waited two hours in waiting room, had the specialist look in her ear, worked on her another two or three minutes , and charged $ 125. Then there was the time, we took my father-in-law to an emergency room. He had a very sore foot. The doctor there examined it, and then chastised us for bringing him there for “something trivial”. We demanded another doctor. It turned out he was admitted with gangrene.

On the other hand, there are some great doctors in the medical profession and we have some of them right in our area. These are doctors who care; who are courteous, sympathetic, patient, honest, and who charge rates which don’t give a heart attack when he gets the bill. Obviously, we haven’t met every doctor in the area. So, we can only write about physicians with whom we had first hand experiences.

One I have the highest praise for is Dr. Alimohamad Musa of Palmerton. He has treated quite a few members of our family, some with very serious problems. There were times he had to refer us to specialists and those specialists – who admitted they never met him – spoke highly of the preliminary treatment he had rendered.

Most recently, my father-in-law died. Dr. Musa has been his physician well over 10 years. My father-in-law had many serious problems including gangrene in both legs, several stokes, aneurisms, and pneumonia. Dr. Musa never gave up on him. Until the very end, he gave his best shot at curing David. He called in specialists and he demanded the best of care from the nurses at Palmerton Hospital.

Most of all, if we didn’t find Dr. Musa in the Hospital, he would call us regularly on the phone to let us know the status. The end came for David in the middle of the night. The first thing the following morning, Dr. Musa called to offer his sorrow. He also sent a sympathy card.

Dr. Musa was never a social friend. He only has had professional contact with us. But he went a little further than strictly business – he made us feel we were dealing with a caring person. I’m convinced we were.”

Further, in the said reporting, the Columnist mentioned other doctors dedicated to their profession. They were Dr. Marvin Snyder, Physician; Dr. Orlando Aso, Surgeon; Dr. John Steele, Physician; Dr. Terry Robbins and Dr. Susan Kucrirka both Dermatologists.

Then, Mr. Gower concludes his Report in these words: “When national health care reform measures are considered, it would be great if some of the professionals mentioned were contacted for advice. They certainly shine in their profession in my opinion.”

That’s all, my Good Readers, See you again at the next blog post, but with a tragic episode of Dr. Musa’s life to say no more with us, titled as “Dr. Musa, Physician will be missed.”

– Valibhai Musa
Dtd.:
22nd May, 2007

 
3 Comments

Posted by on May 22, 2007 in Article, લેખ, MB

 

Tags: , , , , , , , ,

All’s Well that Ends Well

Click here to read in Gujarati 

Topic of my today’s Post is about my youngest brother Late Haji Dr. Alimohmad Musa settled in U.S.A. and passed away like the Sunset at Mid-day on July 7, 1994; born and studied up to post graduation (M.S. – General Surgery) in India, but was buried there. It was the birth day of mine. I was waiting for his greeting phone on that day and the destiny gave us the lightening surprise in a different way. The numerical miracle took place here. My birthday was the last day of his life, but it is not enough. The Late’s birth year was ’53 and I was 53 years old at that time. Similarly, my birth year was ’41 and he died at 41. The mysteries of the Creator are beyond the capacities of the creations to be understood.

My introductory paragraph does not suit to the title of this blog, but I deem it necessary as just to introduce the Late in brief. Before I go further to highlight his struggles and achievements of his limited life, as I had introduced in my first blog ‘About me ‘, my brother was also a common man being our family member but was brought up as a son from his age of 4 when we all brothers and sisters were unlucky to have lost the shelter of our father in 1957.

This blog-post is purposeful to the next generation for inspiration to struggle in any field of life to reach the highest goals.

As per my usual style, I shall take support of a letter written by the Late to me in Gujarati but translated in English by myself. This translated letter was intended for the ready reference and inspiration to the Late’s son- Aasifali and daughter – Anisa as they were unable to read or write Gujarati. It is the grace of the God that they can understand spoken Gujarati now to some extent and our rest family members do not face any communication problem.

Now, let us go to the original letter in words of the Late (some personal matters not essential for the purpose of this article are omitted).

“Dear Valibhai,

After a very long time, I have been in free mood to write you this letter. I am sorry for the delay. Last eight/ten months were the most difficult ones in my life and that I passed safe and sound. Soon after my completion of Residency in June 30, 1985; I can breathe with ease today and that is why I have spared the special time to write you the letter. You can understand with my good hand-writings that I am not in hurry. I have to write too much regarding pending information of various types of news since long.anmusa.jpg

First of all, the greatest news from me and for you also is that I passed my Certification Examination given by American Board of Internal Medicine at the very first trial. This exam is very tuff. Our hospital has started such type of training for the last ten years; but an American colleague of mine and I only have been lucky enough to clear this Exam at the very first trial. I am not boasting, but this is the greatest news for me in my life. This was the last Exam of my life and I was not hopeful even at least 1% that I shall succeed at the first stroke. No doubt, I always under – estimated myself; but this proved to be superior in comparison with American Graduates. This Exam has vital importance for foreigner doctors as well as American doctors and even the Graduates of leading Universities. After having cleared this Exam, one can consider oneself in equivalent category of an American Graduate. This certificate is just like a bearer cheque and if you tell anybody that you are a Board certified Internist; nobody will ask you anything else or review any other credentials in case of when you apply for any kind of job or start your own practice

This matter still continues as it is the historical event in my life. We were 8 (eight) candidates and out of which 5 (five) were allowed to appear at the examination. The rest 3 (three) were asked to study for one year more. Finally, out of five, we only two were passed. One was American and also the Chief Resident and I myself was the Asstt. Chief Resident. This was the historical event in the history of our Hospital to pass this Exam at the first trial. Well, a very hard dream came true. It is the grace of the God that, after having come here, I passed all the three examinations at the first trial and also with good grades. No matter, this Exam is not mandatory for job or practice; but if you pass it, that is extra-ordinary credit for a doctor who wishes to make a career.

Now, another news of my decision for Private Practice is that the last three months of my Residency were very hard. I was under the great tension of what I should do after the completion of my training. Day by day, the situation here becomes the worst. In very near future, the doors for the foreigners are to be closed.

Here, you have two alternatives; one – job and the other – Private Practice. As a foreigner, the Private Practice is risky. No doctors from abroad dare do practice soon after the training as there is no guarantee of success. This adventure may be or may not be result – oriented. There are many such examples in which the adventurers had to close up their hospitals (offices). But, with my inner confidence, moral support from your side, being the son of a businessman and having faith in Almighty Allah, I have come to the concrete decision of starting Private Practice in spite of having opportunities of job in number of four or five. I was going to sign a contract for a good job, but my conscious did not permit me. It was my aim that there must be my own hospital either in India or abroad. Once you join the service, you are gone. You can never dare to leave the job, particularly, in this country where the Private Practice is the greatest gambling and further you have to invest too much with no surety of returns.

I, by reciting the name of Allah, telephoned to the employer and said “Sorry, I am not going to sign your contract.” We shifted to Lehighton in July. We were here in 1982 for about one year and I had come in formal contact with an Indian Doctor. The place was known, but I passed the first two months in depression. You have to compete with the seniors and make your career. Slowly and steadily, I continued to go on; and now with the kindness of the Almighty, my practice seems to be viable and Insha Allah ( If the God wishes ), within two or three years, we would be in a satisfactory position.

I have started two offices at Lehighton and Palmerton. In the very beginning, some persons had discouraged me, but I didn’t care their advices. They people were right on their part. Here, in Private Practice, there is the great tension of liability. Day by day, mal – practice suits are increasing in this country. The premiums of Mal – Practice Insurance are very high. Besides, you have to remain available for 24 hours and the whole week. At midnight also, the patient may wish to be admitted and, in case of emergency, a doctor is bound to pay a visit to the patient even in the adverse climate.

In the month of April, I’ll complete five years. Just like a machine, I have worked here. Still, I have to struggle for two or three years more for satisfactory establishment of the career. Here, many changes are expected to take place for the Health-care. Some years ago, the profession of a doctor was considered paying a lot in this country. But, now a day, even many American doctors are leaving this profession to join business or any other activity. The main factor behind this escape is the fear of Mal – practice suits and liabilities. But, I don’t care. I am prepared for “Come what may” as per your telephonic counseling.

Now, I put an end of this letter as it is 2-30 after midnight.

Khuda Hafiz,

* Amdu’s Salaams to all
(* “Amdu” was the abbreviated nickname since his childhood.)
Dtd..
31st January, 1986

Summing up, I’ll take my Blog Readers to American Consulate Office at Bombay where I was with my son Akbarali for having Visa for America to attend the religious practices to be performed after my brother’s burial service. I submitted two leading newspaper reports: (1) Dr. Musa Physician will be missed (2) Not All Doctors Money Hungry. The noble officer read them fully and calmly. With no demand of any documents, he expressed his feelings by saying ‘sorry’ to us and issued us the Visa.

I am going to post above newspaper reports into my next blog posts in order to justify the title as “All’s Well That Ends Well“. The current Blog Article is the reality of the Late’s struggle, but the ensuing Articles will highlight his glorious achievements of his life long efforts. Lastly, it is a matter of worth mention that behind the success of the Late Dr. Musa, there was the moral support of his wife – Anvery who encouraged him constantly to go on and on.

– Valibhai Musa

 

Tags: , , , ,