RSS

Category Archives: હાસ્યકાવ્ય

(૩૨૦) નિજ ચક્ષુ તણી ભીની પાંપણે! (વ્યંગ કાવ્ય)

(૩૨૦) નિજ ચક્ષુ તણી ભીની પાંપણે! (વ્યંગ કાવ્ય)

(અછાંદસ)

‘કેટલું ભાડું?’

‘ચૌદ રૂપીઆ’ વદે ઓટોવાળો મીટર જોઈ,

‘લે ભાઈ, નોટ બરાબર જોઈ લેજે! ઘરની જ છાપેલી છે, વહેમ કરીશ મા!’ વદું હું હળવા મિજાજે!

‘હજારની નોટ! ક્રૂર મજાક! છૂટા નથી, કાકા. લાવી દો ક્યાંકથી, હું થોભું છું.’

‘લ્યો હું આપું!’ ફૂટપાથધારે મલિન ધડકલી સ્થિત સુઘડ કપડે યાચક વદે અવ દ્વય તણા આશ્ચર્યે!

‘અરે વાહ! તુજ ગરીબીરેખા તો તુજ ચરણતળે આળોટતી ને કુર્નિશ બજવતી! કેટલું બેંકબેલેન્સ રે ભાયા?’

‘ઊંડો હાથ ઘાલો મા! ચકરી ખાઈ જશો સુણી અને ૧૦૮ ને બોલાવવી પડશે મારે જ, મુજ સેલ ફોન થકી!

‘સેલ ફોન? બતાવ તો! પણ અલ્યા, આ તો બ્લેક બેરી! તફડાવ્યો તો નથી ને!’

‘સાઈબર ક્રાઈમ અને ઈન્ડીઅન પિનલ કોડના વિવિધ કાનુનો ઝળુંબે માથે અને શક્ય ખરું એ ભલા!

‘છૂટા દઈ દે ભાયા, આ ત્રિચક્રયાનચાલકને કરી વિદા, બેસું તુજ સંગ ઘડીભર!’

‘ક્યમ ક્યમ કોઈ પત્રકાર છો કે?’

’ના, ના! કવિ છું હું અને કવિતા તો લખીશ જ નાનકડી હા તુજ ઉપરે! હવે પૂછું?’

‘હા હા, જરૂર; પણ નામ ન લખવાની શરતે! ઘરબારી છું અને ઘરમાં વહુવારુ પણ છે!’

‘સરકારી નોકરી કે? અને જો હા, તો પછી ભ્રષ્ટાચાર આદર્યો ક્યમ નહિ?’

‘ભીખ ભલી, ભ્રષ્ટાચાર ભૂંડો; ભીખ ભલમનસાઈ, ભ્રષ્ટાચાર જૂલમ.’ સૂત્રાત્મક શબ્દે એ વદે!

‘પગાર અપૂરતો કે શું?’

‘ના, પણ બિન અનામત બેઠકે કમરતોડ સેલ્ફ ફાયનાન્સ ફીએ છોકરાં શીદ ભણવવાં?’

‘ઓહ, તો મજબૂરી! ધન્ય છે ભલા, તારી જનેતાને! પણ, આમાં ધનસંચયવૃત્તિ તો નહિ ને!’

‘ના, હરગિજ નહિ! પેલા રાજમહેલવાળા ચાર જ રત્નોના ચોરની જ્યમ જરાયે અધિક ના!’

‘તો લે ભાઈ, આ પાંચસો અને અહેસાન કર સ્વીકારી મુજ ઉપરે!’ વદું હું ભાવવાહી શબ્દે!

‘પણ, કવિઓ તો હોયે બિચારા દરિદ્ર! અને, તમે તો!’

‘કલાપી અને ટાગોર જેવા અપવાદો ન હોય ભલા! ખેર, હું રજા લઉં?’

‘ખુશીથી!’ અને એ નિરખી રહે મને, કૃતજ્ઞભાવે નિજ ચક્ષુ તણી ભીની પાંપણે!

-વલીભાઈ મુસા

 

Tags: , , ,

(૩૧૭) રંગલો ન થવું હોય તો! (હાસ્યકાવ્ય)

(૩૧૭) રંગલો ન થવું હોય તો! (હાસ્યકાવ્ય)

(અછાંદસ)

‘ઊતારી દો ને બોજલ કલેવર!’

મુજ ફેમિલી ડાગટર અને ફેમિલી જન આલંભતાં

મીઠેરા શબ્દો આર્જવ ભાવે મુજ લાભાર્થે પુન: પુન: (૧)

ભાર્યા ઉપહાસે કે

‘કાછિયાના કોબીજ-ફુલેવર તણા પછેડીના પોટલા સમી

મેદસ્વી કાયા લઈને ફરશો ક્યાં લગણ, તરસ તો ખાઓ નિજ ટાંટિયા તણી!’ (૨)

લઘુતમ વયસ્ક ભૂલકું

ઊડાડે મુજ ઠેકડી પડકારતાં કે ટટ્ટાર ઊભેલી સ્થિતિએ

પગ નિકટે બિરાજેલા તેને મુજ ઉદર ઘેરાવ નીચે જોઈ શકું તો ખરો! (૩)

ભેરૂડાઓ માંહેમાંહે તાળીઓ લેતા

વદે કે ‘અલ્યા એકદા આપણે સૌ મરશું તો ખરા જ!

પણ તેં કદીય વિમાસ્યું કે ઓલ્યા ડાધુડાઓ તવ શવ ઊંચકશે કે ઘસડશે!’(૪)

ન એક સુણી કો’ની, પણ એક્દા

પગરક્ષક વહોરવા કાજની ફુટવેરના એક વિશાળ શોરૂમ તણી મુલાકાતે

ફિલ્મી ગીત ‘લગી હૈ ચોટ કલેજેપે ઉમ્રભરકે લિએ’ જ્યમ થયો હૃદયપલટો! (૫)

બન્યું હાસ્યાસ્પદ એવું કે

મુજ ચરણતલના વિષમ આંક થકી ન બંધ બેસે એકેય જૂતું,

પણ છેવટે પડ્યો પગ ખોખામાંહી અને બોલી જવાયું ‘બરાબર, બરાબર!’ (૬)

સેલ્સમેન, મેનેજર અને સકળ ગ્રાહક તણા

અટ્ટહાસ્યના પડઘા પુન: પુન: પ્રતિધ્વનિત થતા રહ્યા શોરૂમ મહીં, અને

પડ્યો છોભીલો એવો હું કે વાઢો તો લોહી ન નીકળે ટીપુંય મુજ કાયા મહીંથી! (૭)

શેક્સપિઅરઘેલી મુજ પુત્રીને કહ્યું,

’બોલાવી લાવ તારા ‘મરચન્ટ ઓફ વેનિસ’ ના શાયલોક વિલનને,

વગર તોળ્યે કાપી લે મુજ માંસ અને ભલે દદડે લોહી જેટલું એને દદડવું!’ (૮)

‘અરે, બાપા! ગાંડીઘેલી વાતો તજો’ કહેતી તનુજા,

’શરૂ કરી દો ડાએટિશ્યન સંગ ડેટીંગ, સીટીંગ અને પ્રીસ્ક્રાઈબ્ડ ડાયેટીંગ

અદનાન સામી કંઈ થોડો ગયો હતો બેન્ટ સોએ નિજ બદન છોલવવા!’ (૯)

ભણતરવેળાની કહેવત ફરી ભણાવતી ભાર્યા કહે,

’ઊતાવળે આંબા ન પાકે! મુજ હવાલે કરી દો સઘળી તમ ખાણીપીણી

અને જૂઓ પછી તો હું ગાઈશ કે * ‘આ તો કહું છું રે પાતળિયા, તને અમથું!’* (૧૦)

‘હવે તો કહ્યાગરા કંથ એ જ કલ્યાણ’ ઉવાચી

‘ડાએટમ્ શરણમ્ ગચ્છામિ, ભાર્યામ્ શરણમ્ ગચ્છામિ, ગૃહમ્ શરણમ્ ગચ્છામિ’

ગણગણ્યે જ છૂટકો, જો ખોખા મહીં ફરી પગ ઘાલીને રંગલો ન થવું હોય તો! (૧૧)


-વલીભાઈ મુસા

* તારી બાંકી રે પાઘલડીનું ફૂમતું રે

મને ગમતું રે…

આ તો કહું છું રે પાતળિયા તને અમથું…*

 

Tags:

(૩૧૨) માળી આ મોંઘવારી! (હાસ્યકાવ્ય- સોનેટ)

(અછાંદસ)


ગર્વભેર વદતા આપણા ઘઈડિયાઓ,

તેઉની સોંઘવારીને બિરદાવતાં

અને અવ મોંઘવારીને ભાંડતાં,

તોલમોલ વગરનાં કટુ અને કચવાં વેણે!


ગર્વભેર વદતા કે ‘મારું વાલીડું, રૂપિયાનું અઢી શેર ઘી,

એક રૂપિયે અને બે આને મણ ઘઉં, તક મફત,

બકાલાસહ મરચાં-કોથમીર મફત, પરબે ઉદક મફત,

પણ હા, માનવી મોંઘાંમૂલાં પ્રેમભાવભાવે!


ગ્રામીણ, શહેરી કે રાનીજન મુખે,

શર્કરા-આવરણી શબ્દગુટિકાએ કહીએ તો,

બસ એક જ વાત કે,

માળી ખર-માદાના પેટ તણી આ મોંઘવારીએ તો હદ કરી!


કિંતુ, વસ્તીવિસ્ફોટ ડામવાના સઘળા ઈલાજો જ્યારે થાયે વિફળ,

આ એક મોંઘવારી જ વ્હારે આવતી, જ્યમ સર્પ સીધોદોર થાયે દર મહીં!


– વલીભાઈ મુસા

Proposed E-Book “વિલિયમાનાં હાસ્યકાવ્યો”

(શબ્દાર્થ: ઘઈડિયા=વયોવૃદ્ધજન; કચવું=ગંદુ, અશિષ્ટ; શેર=466.5 ગ્રામ; આનો=12 પૈસા; તક=છાશ; ઉદક=પાણી; રાનીજન=આદિવાસીજન;શર્કરા-આવરણી=Sugar-coated; ગુટિકા=ગોળી (Tablet); ખર-માદા=She-donkey)

 

Tags: ,

(297) ‘માગી માગીને માગ્યું વડું વરદાનમાં!!!’ (હાસ્યકાવ્ય)

(297) ‘માગી માગીને માગ્યું વડું વરદાનમાં!!!’ (હાસ્યકાવ્ય)

(અછાંદસ)

બ્રિટીશ શાસનકાળની વાત;

રાજાઓ, નવાબો અને રાણાઓ હતા ખંડિયા શાસક,

નીતિવિષયક નિર્ણયોમાં તેમનું કશું ન ચાલે, અને આમેય સઘળી રીતે તેઓ,

કઠપુતળી (Puppet) સરકાર, ડોર GBસંસદ અંગુલિએ, નાચવું પડે જ્યમ નાચ નચાવે!(1)

કેટલીક સત્તાઓનું વિકેન્દ્રીકરણ,

એકબીજાની એક્બીજા પરે શેહ છતાંયે, વહીવટ અને ન્યાય પણ સમાંતરે ચાલે,

બી.બી.એન્ડ સી.આઈ. રેલ્વેએ ધારેવાડા સ્ટેશને પાલનપુર અને ગાયકવાડ સ્ટેટની હદ પડે,

પાલનપુર નવાબ કરતાં ગાયકવાડ મહારાજાનું શાસન અદકેરું પ્રગતિશીલ ગણાયે!(2)

એક્દા પાલનપુર નવાબના કો’ શાહી ફન્કશને ઈંગ્લેન્ડગમન ટાણે.

પાલનપુરથી મુંબઈ રેલ માર્ગે તેમની સલૂને સફર, મહેસાણાએ સલૂનનું અન્ય ટ્રેને શન્ટીંગ,

કોણ જાણે એવો મુડ કે નવા પ્લેટફોર્મે ભણી રસાલાસહ નવાબ પૈદલ ચાલે, વળી આ શું?

આધેડ વયનો ફેરિયો નિજ કાપડ બિછાવે પ્લેટફોર્મ ઉપરે નવાબના પ્રત્યેક પગલે!(3)

ગાયકવાડની હદમાં લાલ કાર્પેટ જેવા નિજ સ્વાગતે

નવાબ બેહદ ખુશ અને પૂછે પરિચય, ‘કાકા ક્યાંના અને શું નામ?’

જવાબ શીઘ્ર મળ્યો, ‘આપ નામદાર મુજ રાજા અને હું આપની રૈયત!

કાણોદરનો વતની હું અને આપના બહુમાનની તકે હું મુજ જાતને ગણું બડભાગી!’(4)

નવાબે તત્કાલ તો એ કાકાને એટલું જ કહ્યું કે,

’આપ વડીલને મુજ ગરીબખાને પધારવા ભાવભીનું નિમંત્રણ છે!

એકાદ મહિના પછી મુજ ખાનગી કારભારી અને અધિકારીજન આપને તેડવા આવશે,

આપ અમારા શાહી મહેમાન અને આપનું માનસન્માન કરવામાં અમે ગર્વ અનુભવીશું!’(5)

અને ખરે જ, એ શુભ દિવસે દરબારમાં,

માનપાનસન્માનમાં ન કશીય કમી, કાણોદર ગામ વડીલો અને દરબારીજનની હાજરીએ,

શાલ-ખેસ-પાઘડી થકી કાકાના બહુમાન ઉપરાંતે ભવ્ય શાહી ભોજનસમારંભમાં,

નવાબ વતી કારભારીએ કાકાને વિશેષ જે કંઈ જોઈએ તે માગવા તણું કર્યું એલાન!(6)

નવાબ, તેમનાં પરિવારજન અને દરબારીઓના આશ્ચર્યે,

કાકા માગે બસ એ જ કે ‘રૈયતને દુ:ખી ના કરજો, સંતાનની જેમ તેને સાચવજો!’

કારભારી વદે, ‘એ તો બધું બરાબર! નામદાર નવાબસાહેબની ફરજમાં એ આવે,

એ બધું થાય છે અને થશે જ; પણ માગો કંઈક અંગત લાભે જર કે જમીન!’(7)   

‘હવે આપ સૌ જ્યારે આટલો બધો આગ્રહ કરો છો, તો

બેએક તોલા અફીણ રાખી શકું તેવી પરમીટ આપો કે જેથી ફેરી સબબે મુજ તૂટતા પગે

હું અફીણનું સેવન કરી શકું અને દવાદારૂ નિમિત્તે કોઈકને આની બે આનીભાર આપી શકું!’

‘માગી માગીને માગ્યું વડું વરદાનમાં!’ જેવો ઘાટ થયો! દરબારે હાસ્યલહેર ફરી વળી!(8)

-વલીભાઈ મુસા

Proposed E-Book “વિલિયમાનાં હાસ્યકાવ્યો”

 

(295) ‘થાઓ જો મુજ ધંધા તણા ભાગીદાર!’ (હાસ્યકાવ્ય)

(295) ‘થાઓ જો મુજ ધંધા તણા ભાગીદાર!’ (હાસ્યકાવ્ય)

(અછાંદસ)

બિચારા એ કાકા,

હાથવણાટની સાડીના લઈ તાકા,

બાંધે પોટલું અને કરી ખભે ફેરી ફરે, વજને એ ચાલતા વાંકા,

રોજીરોટીનો તકાજો જ તો, ફેરી ન કરે તો ઘરમાં થાયે સૌને ફાકા! (1)

ઉધાર મળે માલ,

ગામડે ઉધારીએ કરે વેપારે માલનો નિકાલ,

સમય જાય તેમ સરવૈયું થતું જતું હતું બેહાલ,

અને એક દિવસે તો ઘરે સ્વૈચ્છિક નજરકેદ થવાનો થયો તાલ! (2)

દિવસભર થઈ ઘરચકલી,

ન નીકળે બહાર, હાલત થઈ શર્મિલી,

જાજરૂએ પણ જાય વગડે વેળા લઈ મોડીવહેલી,

ચિંતા થકી બળે લોહી દિનરાત, ન જડે કો’ માર્ગ, જીવન બન્યું એક પહેલી! (3)

ગૃહપાડોશી હમઉમ્ર ચલતાપુરતા,

કહી સંભળાવે ગામ અને દુનિયાભરની નવાજૂનીની વારતા,

એકદા કહ્યું કે એક વેપારીએ ફૂંક્યું લાખોનું દેવાળું અને લેણદારોને કર્યા ફરતા,

કાકા ‘અરરર!’ ઉદગારે વિમાસે,‘હાય, બાપડો શેં ઊંઘતો હશે! કેવાઆબરૂના ફજેતા!’ (4)

એક વહેલી સવારે તારંગા લોકલે,

જઈ પહોંચ્યા કાકા પૂછતા પૂછતા એ વેપારીને ત્યાં જે ઝૂલતો હિંડોલે!

’બોલો કાકા, ક્યમ આવવું થિયું?’, ‘દિલાસો આપવા કાજ કે તમારી શી હશે વલે?’

‘છાપું વાંચીને આવ્યા લાગો છો! પણ આપણે સગું શું?’,‘આવ્યા સમદુખિયાના સગલે!’ (5)

‘તમે કેટલાનું ફૂંક્યું, કાકાજી?’

‘અમારે તો ફૂંક્યું નોં કહેવાય! ‘થયું’ કહેવાય, ફેરીએ દેવું થયું, હાજી!

વળી એ પણ પૂરા પાંચસોનું! જન્મારેય ન વળે! તમારા હિસાબે તો જાણે મૂળાભાજી!

અમે આવ્યા, અમારી આવી હાલત તો તમારા શા હશે હાલ? અમારો જીવ બળ્યો જી!’ (6)

‘તમે મારી ખબર કાઢવા આવ્યા, આભાર!

પણ, દેવા અને દેવાળામાં ફરક ઘણો! તમે દેવાદાર, હું નાદાર!

દેવું થાય ધીમે ધીમે, દેવાળું ફુંકાય રાતોરાત; દેવાદાર ખિસ્સે ખાલી, દેવાળિયો માલદાર!

પાંચસોનું દેવું ભરો અને પાંચસોથી શરૂ કરો ફેરી, સ્વીકારો પ્રેમે તો આપું નગદ હજાર!’ (7)

‘ભલું થજો આપનું, માન્યવર!

જો આપ સ્વીકારો મારી શરત, તો જ સ્વીકારું રૂપિયા હજાર,

શરત એ કે એ ન હોય જો દાન, ભીખ કે બક્ષિસ અને હોય જો તે વ્યાજમુક્ત જ જર,

તો સ્વીકારું પ્રેમથી, પેટે પાટા બાંધી ઋણ અદા કરીશ, ન ખપે મફતનું, મરવું બહેતર!’ (8)

‘ધન્ય છે કાકા આપને ને ધન્ય છે આપના ઈમાનદારીના વિચાર,

મુજ આંખ ખોલી, સઘળું વેચીશ, જરૂર પડ્યે મુજ જાત વેચીશ, આપનો આભાર!

પાઈપાઈનું કર્જ ચુકવીશ, હરામની એક પાઈ પણ રાખવી હું હરામ સમજીશ, માન્યવર!

વીનવું આપને, નવેસરથી એકડો ઘૂંટીએ સાથ થૈ, થાઓ જો મુજ ધંધા તણા ભાગીદાર!’ (9)

-વલીભાઈ મુસા

Proposed E-Book “વિલિયમાનાં હાસ્યકાવ્યો”